Tận dụng lợi thế đất đai màu mỡ, lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên và đầu tư sản xuất theo hướng an toàn, người dân thôn Đức Xá, xã Đức Quang đã phát triển mô hình trồng bí xanh ngay tại vườn nhà, tạo thêm thu nhập, cải thiện đời sống và góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững.

     Về xã Đức Quang, điều khiến nhiều người ấn tượng không chỉ là những cánh đồng xanh mướt, hay những khu dân cư khang trang, mà còn là những khu vườn trĩu quả, được người dân cần mẫn vun trồng bằng tình yêu lao động và phương thức canh tác thân thiện với môi trường. 

Thôn Đức Xá nằm ngoài đê, hằng năm thường chịu ảnh hưởng của thiên tai, lũ lụt. Tuy nhiên, sau mỗi mùa lũ, đất đai nơi đây được bồi đắp một lượng phù sa, trở nên màu mỡ, thuận lợi cho sản xuất rau màu. Phát huy lợi thế này, người dân trong thôn đã tận dụng diện tích đất vườn, đầu tư làm giàn kiên cố để trồng bí xanh.

     Mô hình trồng bí xanh ngày càng được nhiều hộ dân hưởng ứng, không chỉ các gia đình trẻ mà cả những người cao tuổi cũng tích cực tham gia. Với diện tích đất phù hợp, cây bí xanh vừa dễ chăm sóc, vừa cho thu hoạch, tạo thêm nguồn thực phẩm cho gia đình và thu nhập từ bán sản phẩm.

 Hiệu quả từ những mảnh vườn gia đình

Cụ Trần Xuân chia sẻ: "Trồng bí nhiều năm nay, tôi luôn ưu tiên sử dụng phân hữu cơ, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật để gia đình có nguồn thực phẩm sạch. Cây khỏe thì quả cũng đẹp, người ăn cũng yên tâm. Làm vườn mỗi ngày giúp tôi rèn luyện sức khỏe, có thêm thu nhập, cuộc sống tuổi già cũng vui và ý nghĩa hơn.

    Ở tuổi 74, cụ Trần Xuân vẫn duy trì việc chăm sóc khu vườn gia đình. Trên diện tích khoảng 500 m², cụ dành hơn 200 m² làm giàn trồng bí xanh. Vào vụ xuân hằng năm, vườn bí của gia đình cụ thường cho năng suất hơn 1,5 tạ. Với giá bán trung bình khoảng 10.000 đồng/kg, sản phẩm từ vườn bí mang lại nguồn thu nhập thêm cho gia đình. Theo cụ Trần Xuân, làm vườn không chỉ nhằm tăng thu nhập mà còn là hình thức lao động phù hợp, giúp rèn luyện sức khỏe, tạo ra nguồn thực phẩm sạch cho gia đình và giảm bớt sự phụ thuộc, chu cấp của con cháu.

Cụ Trần Thanh Bình cho biết: "Đất ngoài bãi được phù sa bồi đắp rất màu mỡ nên nếu chăm sóc đúng kỹ thuật thì cây phát triển tốt. Chúng tôi tận dụng rơm rạ giữ ẩm, tưới nước hợp lý, không lạm dụng thuốc hóa học nên bí có chất lượng cao, được thương lái và người tiêu dùng ưa chuộng. Sản xuất xanh vừa bảo vệ sức khỏe, vừa giữ gìn đất đai cho con cháu sau này."

Cùng với gia đình cụ Trần Xuân, cụ Trần Thanh Bình, 72 tuổi, cũng đã duy trì việc trồng bí xanh trong nhiều năm. Trên diện tích khoảng 400 m², trong vụ xuân năm 2026, gia đình cụ đã thu hoạch và bán khoảng 1,2 tấn bí, thu về trên 10 triệu đồng. Bên cạnh lượng sản phẩm bán ra thị trường, gia đình còn dành một phần bí để sử dụng và làm quà biếu người thân, bạn bè.

Từ những diện tích vườn không quá lớn, các hộ dân đã tận dụng hiệu quả nguồn đất sẵn có để tạo ra sản phẩm và có thêm nguồn thu nhập. Đây là hướng phát triển kinh tế hộ phù hợp với điều kiện thực tế của nhiều gia đình tại địa phương.

Hướng đến sản xuất an toàn, tiết kiệm

 Theo ông Đặng Thanh Bình, Trưởng thôn Đức Xá, toàn thôn hiện có trên 400 hộ, phần lớn người dân sinh sống bằng sản xuất nông nghiệp. Hiện có khoảng 250 hộ tham gia trồng bí xanh với diện tích khác nhau, tùy điều kiện của từng gia đình. Những hộ có diện tích vườn rộng có thể trồng từ 400 - 500 m², trong khi những hộ ít đất vẫn có thể tận dụng khoảng 50 m² để phát triển mô hình. Nhờ đó, việc trồng bí xanh không đòi hỏi diện tích quá lớn, phù hợp với nhiều quy mô sản xuất hộ gia đình. Không chỉ quan tâm đến năng suất, người dân thôn Đức Xá còn từng bước hướng đến phương thức sản xuất an toàn. Trong quá trình chăm sóc, các hộ hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ, nguồn nước tưới sạch và các biện pháp chăm sóc thủ công. Trong những ngày nắng nóng, bà con chủ động che phủ gốc, tận dụng rơm rạ để giữ ẩm cho đất; đồng thời tưới nước vào sáng sớm hoặc chiều muộn nhằm hạn chế tình trạng cây bị mất nước, giúp bí sinh trưởng và phát triển tốt.

Từ những bàn tay lao động cần cù, từ ý thức sản xuất sạch và trách nhiệm với môi trường, xã Đức Quang đang từng ngày kiến tạo nên một bức tranh quê thanh bình, nơi nông nghiệp xanh trở thành nền tảng cho một cuộc sống an lành, khỏe mạnh và phát triển bền vững.

    Mô hình trồng bí xanh tại thôn Đức Xá cũng cho thấy vai trò của tinh thần cần cù, chủ động lao động sản xuất của người dân. Đặc biệt, việc nhiều người cao tuổi tích cực tham gia sản xuất phù hợp với điều kiện sức khỏe không chỉ tạo thêm thu nhập mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, phát huy kinh nghiệm và sự chủ động của mỗi gia đình.

     Phát huy lợi thế để tạo sinh kế bền vững

Một trong những ưu điểm của cây bí xanh là có thể kết hợp trồng xen canh, gối vụ. Những giàn bí được đầu tư kiên cố sau khi kết thúc vụ có thể tiếp tục tận dụng để trồng các loại cây khác như mướp ngọt, mướp đắng. Qua đó, người dân có thể khai thác hiệu quả diện tích đất và cơ sở vật chất đã đầu tư, đồng thời giảm chi phí sản xuất. Từ thực tế tại thôn Đức Xá cho thấy, phát triển kinh tế hộ gia đình có thể bắt đầu từ việc tận dụng hiệu quả những diện tích đất sẵn có, lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên và nhu cầu thị trường. Việc chủ động sản xuất, tiết kiệm chi phí đầu vào và nâng cao chất lượng sản phẩm sẽ góp phần tạo thêm thu nhập cho người dân.

Từ những khu vườn nhỏ, phong trào sản xuất nông nghiệp xanh đã lan tỏa mạnh ở xã Đức Quang. 

Đối với công tác giảm nghèo bền vững, bên cạnh các chính sách hỗ trợ, việc tạo điều kiện để người dân phát huy nội lực, chủ động phát triển sản xuất và xây dựng sinh kế phù hợp có ý nghĩa quan trọng. Khi mỗi hộ gia đình biết tận dụng lợi thế về đất đai, lao động và kinh nghiệm sản xuất, những diện tích đất nhỏ cũng có thể trở thành nguồn thu nhập thiết thực.

 Từ những dàn bí xanh, người dân Đức Xá đang từng bước biến lợi thế đất đai thành sinh kế, biến những khu vườn gia đình thành nguồn thu nhập. Mỗi mô hình sản xuất hiệu quả được duy trì và nhân rộng sẽ góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và tạo nền tảng cho mục tiêu giảm nghèo bền vững tại địa phương. Chủ động sản xuất, tận dụng tiềm năng, tạo sinh kế và từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững – đó là giá trị thiết thực được lan tỏa từ những vườn bí xanh ở thôn Đức Xá.