Những ngày cận Tết này, cả khu vườn của gia đình ông Phạm Chương ngập tràn màu xanh mướt mắt của những tán lá dong. Đây là một trong những hộ đã gắn bó với nghề trồng lá dong từ hơn 30 năm nay. Cứ vào độ giáp Tết nguyên đán ( bắt đầu từ khoảng ngày 15 tháng chạp ), ông Chương lại hối hả cắt lá để phục vụ nhu cầu gói bánh chưng Tết. Gia đình ông Chương hiện có 3 vườn trồng lá dong, với tổng diện tích 2 sào.
Nhờ đất đai màu mỡ bên bờ dòng Sông Lam, mà làng nghề trồng lá dong ở Vĩnh Phúc đã không ngừng phát triển từ hàng mấy chục năm nay. Nhờ đó đã giúp nhiều gia đình thoát nghèo, ổn định cuộc sống
Ông Chương chia sẻ: Mỗi dịp Tết đến xuân về gia đình tôi lại tập trung thu hạch lá dong. Là hộ thuần nông, mỗi mùa thu nhập từ lá dong đã mang lại cho gia đình nguồn thu nhập đáng kể để trang trải trong dịp tết. Năm nay do ảnh hưởng của các đợt mưa lũ nên toàn bộ gần 2 sào lá dong của gia đình bị ngập, sau khi lũ lút chúng tôi đã tập trung cắt bỏ hết, rồi tích cực chăm sóc, nay mới được như thế này. Dự kiến năm nay thu hoạch được khoảng 2 vạn lá, ít hơn năm trước 3 vạn, nhưng bù lại giá bán cao hơn, tầm 10 triệu đồng/vạn lá, cao hơn năm trước 4 triệu. Nhờ vậy mà thu hoạch cảm thấy phấn khởi.
Mặc dù ảnh hưởng của bão lũ, nhưng nhờ bàn tay cần cù, chịu khó và năng động của những người nông dân thời đại mới, màu xanh đã được hồi sinh ở Vĩnh Phúc.
Gia đình ông Thái Ngọc Hùng, cũng có thâm niên trồng lá dong hơn 30 năm nay, tuy diện tích chỉ hơn 1 sào, nhưng thu nhập mỗi dịp giáp Tết, đã đưa lại thu nhập đáng kể.
Ông Hùng cho hay: trồng lá dong không quá vất vả như một số loại cây trồng khác, nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn. Cây dong phải mất gần một năm mới cho thu hoạch, trong quá trình đó người trồng cần thường xuyên làm cỏ, giữ ẩm và đặc biệt là bảo vệ lá khỏi sâu bệnh để đảm bảo lá xanh, bản to, không rách – tiêu chí quan trọng nhất khi bán lá gói bánh chưng. Dự kiến năm nay, vườn dong của gia đình cho thu hoạch tầm 2 vạn lá. Giá bán trung bình 8 triệu/vạn lá. Những ngày cận tết lá đẹp có thể bán được 10 triệu/vạn lá.
Xã Đức Quang có hơn 150 gia đình trồng cây dong lấy lá. Nhà ít cũng 0,5 sào, nhà nhiều 2 sào. Năm nay, giá lá dong cao hơn so với năm trước. Trung bình mỗi sào dong cho thu hoạch từ 15 đến 20 triệu đồng.
Quang Vĩnh là xã có điều kiện thổ nhưỡng ẩm, đất tơi xốp, môi trường lý tưởng để cây dong sinh trưởng. Tận dụng lợi thế đó, từ lâu người dân nơi đây đã đưa cây dong vào trồng xen kẽ trong vườn nhà. Ban đầu chỉ trồng để phục vụ nhu cầu gia đình, dần dần, khi thị trường có nhu cầu lớn vào dịp Tết, lá dong Quang Vĩnh trở thành mặt hàng được thương lái tìm đến đặt mua.
Bởi vậy nghề trồng lá dong ở đây không chỉ phát triển ở thôn Vĩnh Phúc, mà người dân một số thôn khác như: Trung Thành, Vĩnh Đại, Vĩnh Hoà...cũng đã mở rộng diện tích trồng dong để tăng thêm thu nhập. Đặc biệt, xã Đức Quang có thổ nhưỡng phù hợp, lượng phù sa lớn, nên cây dong có lá to, đẹp, dễ gói, được khách hàng ưa chuộng.
Ông Bùi Ngọc Biển - Chủ tịch Hội nông dân xã Đức Quang cho biết thêm: Đối với hội nông dân chúng tôi đã có kế hoạch mở rộng diện tích trồng cây lá dong. Đến nay đã làm việc với chi hội nông dân thôn Phúc Lộc cải tạo 0,5 ha đất hoang hóa để trồng lá dong. Hội cũng sẽ đồng hành với bà con trong khâu kỹ thuật, khâu nối cung cấp giống...
Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, nghề trồng lá dong ở xã Đức Quang còn góp phần giữ gìn nét văn hóa truyền thống. Lá dong xanh không đơn thuần là nguyên liệu, mà còn là biểu tượng của sự no đủ, sum vầy trong ngày Tết Việt. Người trồng lá dong Quang Vĩnh vẫn thường nói vui rằng: “Còn lá dong xanh là còn Tết”.
Sắc xanh của lá dong Vĩnh Phúc làm cho hương vị tết của mỗi gia đình thêm trọn vẹn. Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, những vạt dong xanh mướt ở xã Quang Vĩnh vẫn lặng lẽ lớn lên, góp phần làm nên hương vị Tết cổ truyền. Nghề trồng lá dong – tuy thầm lặng – nhưng chính là mảnh ghép không thể thiếu trong bức tranh Tết Việt Nam đậm đà bản sắc.
Thanh Tình